ARABULUCU

ARABULUCULUK

          ARABULUCULUK HAKKINDA DETAYLI BİLGİ İÇİN RANDEVU ALIN

Arabuluculuk; bir özel hukuk uyuşmazlığının tarafı olan kişilerin, özgür iradeleriyle seçtikleri tarafsız ve uzman bir üçüncü kişinin (arabulucu) hakemliğinde, dava açılmadan önce veya dava açıldıktan sonra başvurdukları bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculuk, uyuşmazlığın mahkeme dışı, hızlı ve kesin bir şekilde çözülmesini amaçlayan bir usul hukuku kurumudur. Arabuluculuk, "zorunlu arabuluculuk" ve "ihtiyari arabuluculuk" olmak üzere ikiye ayrılmaktadır:

Zorunlu Arabuluculuk: 

Bazı uyuşmazlıklar için mahkemeye dava açmadan önce arabulucuya gitme zorunluluğu vardır. Zorunlu arabuluculuk, bu uyuşmazlıklar açısından dava şartıdır. Yani, arabulucuya gitmeden açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilir. İş davalarına konu olan bazı talepler (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, maaşlar vb.), ticari davalar ve bazı tüketici davaları zorunlu arabuluculuk kapsamına alınmıştır.

İhtiyari Arabuluculuk: 

İhtiyari arabuluculuk, tarafların bir arabulucuya gitme zorunluluğu olmadığı halde uyuşmazlığın çözümü için dava açmadan önce arabulucuya başvurmayı tercih etmesidir. Taraflar üzerinde tasarruf edebilecekleri her türlü özel hukuk uyuşmazlığıyla ilgili ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurabilir.

 

TÜKETİCİ UYUŞMAZLIKLARINDA DAVA ŞARTI ARABULUCULUK

28 Temmuz 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (“Kanun “) ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a (“Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun“), “Dava şartı olarak arabuluculuk” başlığı ile “73/A” maddesi eklendi. Bu maddeyle, parasal sınır olan 10.390 TL ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirildi.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a eklenen 73/A maddesi uyarınca tüketici mahkemelerinde görülen ve parasal sınır olarak 10.390 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar veya konusu para ile belirlenemeyen uyuşmazlıklar zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi kılınmış ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması zorunlu bir dava şartı haline getirilmiştir. Bununla birlikte,

1)    Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında kalan uyuşmazlıklar (10.390 TL altında kalan uyuşmazlıklar),

2)    Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar,

3)    İhtiyati tedbir kararlarının alınması,

4)    Üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılmasına ilişkin davalar,

5)    Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından kaynaklanan uyuşmazlıklar

zorunlu arabuluculuk kapsamının dışında tutulmuştur.

Derdest davalar ise zorunlu arabuluculuk kapsamının dışında tutulmuştur. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a eklenen Geçici 2. madde uyarınca dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay’da görülmekte olan davalar hakkında uygulanmayacaktır.

TİCARİ UYUŞMAZLIKLARDA DAVA ŞARTI ARABULUCULUK

01.01.2019 tarihi itibariyle ticari uyuşmazlıklar bakımından da; dava şartı olarak arabuluculuk getirilmiştir. Bu düzenlemeye ilişkin kanun maddesi Türk Ticaret Kanun’un 5. maddesine eklenmiştir;

‘’MADDE 5/A- (1) Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.”

Bu düzenlemeye göre; arabulucuya başvurmadan dava açılması durumunda dava usulden reddedilecektir. Arabuluculuk süreci kural olarak altı hafta olup bu süre zorunlu hallerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir. Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilirler. Ancak bilinmelidir ki halihazırda görülmekte olan ticari davalar dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir. 

Bütün ticari işletmeler ve şirketlerden, çek, bono gibi kıymetli evraktan, taşıma işlerinden, gemi ticaretinden, sigortacılıktan, bankacılıktan, ödünç işlerinden, rekabetten, fikri mülkiyetten kaynaklanan uyuşmazlıklar zorunluluk kapsamında olacaktır.

 

İŞ HUKUKU UYUŞMAZLIKLARINDA DAVA ŞARTI ARABULUCULUK  

İş Hukukunda Arabuluculuk hukuki statüsüne 12.10.2017 tarihinde kabul edilen İş Mahkemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile ulaşmıştır. İlgili kanunun 3. Maddesi uyarınca 01.01.2018 tarihinden itibaren ‘’ Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.’’

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle HMK 114 gereğince usulden reddine karar verilir.

Zorunlu Arabuluculuk Kapsamına Giren Davalar

İşe İade Davaları, Boşta Geçen Süre Tazminatından Doğan Davalar, İşe Başlatmama Tazminatından Doğan Davalar, Kıdem Tazminatı Alacağından Doğan Davalar, İhbar Tazminatından Doğan Davalar, Kötüniyet Tazminatından Doğan Davalar, Bakiye Süre Ücreti Alacağından Doğan Davalar, Eşit Davranmama Tazminatından Doğan Davalar, Sendikal Tazminattan Doğan Davalar, Ücret Alacağından Doğan Davalar, Fazla Mesai Ücretinden Doğan Davalar, Yıllık İzin Ücretinden Doğan Davalar, Yol ve Yemek Ücretinden Doğan Davalar, Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) Ücretinden Doğan Davalar, Prim ve İkramiye Ücretinden Doğan Davalar,

Zorunlu Arabuluculuk Kapsamına Girmeyen Davalar

İş Kazasından Doğan Maddi Tazminat Davalar, İş Kazasından Doğan Manevi Tazminat Davaları, İş Kazasından Doğan Maluliyet ve İş Göremezlik Oranının Tespiti Davaları, İş Kazasından Doğan Maluliyet Oranına İtiraz Davaları, İş Kazası Nedeniyle İşverene ve Sair Kusurlu Kişilere Açılan Rücu Davaları, Meslek Hastalığından Doğan Maddi Tazminat Davaları, Meslek Hastalığından Doğan Manevi Tazminat Davaları, Meslek Hastalığından Doğan Maluliyet ve İş Göremezlik Oranının Tespiti Davaları,

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk bir dava şartı değildir, doğrudan dava açılabilir.

GÖRÜŞMELERDE TARAFLARIN UZLAŞMASI

Görüşmelerde tarafların uzlaşması halinde mahkeme kararı hükmünde anlaşma uzlaşma tutanağı düzenlenir ve taraflarca imzalanır. Davadan önce taraflar sulh hukuk mahkemesinden bu tutanak için icra edilebilirlik şerhi alabilir ve anlaşma yerine getirilmezse şerhe dayanarak ilamlı icra takibi başlatabilir. 

Uzlaşılan husus davaya konu edilirse kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilir.

GÖRÜŞMELERDE UZLAŞMA SAĞLANAMAMASI

Arabulucuda anlaşılamaması halinde bu hususun işlendiği son tutanak dava dilekçesine eklenerek iş mahkemelerinde söz konusu uyuşmazlığa ilişkin dava açılabilir.

Tutanak eklenmeden mahkemeye başvurulması halinde mahkemece davacıya tutanağı sunması gerektiği aksi halde davasının usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. Tutanak ihtara rağmen mahkemeye sunulmazsa dava usulden reddedilir.

 

YALÇIN HUKUK BÜROSU olarak Kurucu Avukatımız Mehmet Emin YALÇIN'ın  aldığı Tüketici Uzman Arabuluculuk- Ticari Uzman Arabuluculuk ve İş Hukuku Uzman Arabuluculuk Eğitimleri kapsamında sizlerin hizmetindedir.

Unutmayınız!“En kötü sulh,en iyi yargılamadan iyidir.”

Arabulucu Av.Mehmet Emin YALÇIN


ARABULUCUK HAKKINDA DETAYLI BİLGİ İÇİN RANDEVU ALIN

 

 

 

 

 


Acil Soru ve Bilgi Almak için Bizimle İletişime Geçin